|
Astronawigacja Praktyczna Praktyka czyli algorytm postępowania w siedmiu punktach
ALGORYTM POSTĘPOWANIA
1. Zmierzyć sekstantem wysokość CN (ho) i złapać czas.
2. Poprawić zmierzoną wysokość o wszystkie poprawki.
3. Przyjać założenie, że w momencie pomiaru jesteś w punkcie X (φ, λ).
4. Obliczyć, jaka byłaby wysokość (hc) i azymut CN gdybyś naprawdę był w punkcie X.
5. Z punktu X wykrelić azymut i na linii azymutu odłożyć odległość (w milach) Δh=hc- hs
6. Z tego punktu narysować prostopadłą do azymutu.
7. Ucieszyć się, że masz linię pozycyjną.
Dziś jest 14 sierpnia 1980 r.
Pozycja zliczona jachtu: φ=46°37'N ; λ=10°11'W (trochę na zachód od Kanału La Manche).
1. Zmierzyłeś wysokość dolnej krawędzi Słońca o godz. 10h 06m 29s (czas GMT).
Wysokość = 43°36,4'=ho
2. Obliczasz:
| |
ho |
= |
43°36,4' |
|
|
| + |
cc |
= |
+0,2 |
|
(błąd stały, weź z certyfikatu dla 43°) |
| |
|
|
43°36,6' |
|
|
| + |
ci |
= |
3,0 |
|
(błąd indeksu, zmierz przed lub po pomiarze metodą na "Słońce" lub "na horyzont") |
| |
|
|
43°33,6' |
|
|
| + |
k |
= |
- 3,3 |
|
(poprawka na wysokość oka nad wodą; RA, str.2 lub sztywna wkładka. Rubryka DIP. Wchodzisz do Ht of Eye liczba np. 3,5m, odczytujesz z rubryki Corrn liczbę -3,3) |
| + |
0 |
= |
+ 15,0 |
|
(poprawka na dolna krawędź; jak wyżej, rubryka SUN: APR-SEPT. Wchodzisz liczbą
43°30' do rubryki App. Alt. Odczytujesz z rubryki Lower Limb liczbę +15,0) |
Otrzymałeś w ten sposób hs czyli prawdziwą wysokość Słońca nad horyzontem.
3. Przyjmij, że jesteś na równoleżniku najbliższym twojej pozycji zliczonej, w tym przypadku 47°N. Długości na razie nie ustalaj, sama ci wyjdzie. Na razie wiadomo, że "w okolicach" 10° W.
4. Ustal, jaka byłaby wysokość i azymut, gdybyś naprawdę tam był. Otwórz RA na stronie "14 AUGUST". Wejdź do rubryki GMT godzina 10. Przepisz, co tam jest w rubryce SUN, w kolumnach GHA i Dec.
Otrzymasz:
GHA 10 = 328° 51,2' ; Dec = N 14°15,4'
Na dole kolumny Dec. widnieje poprawka d=0,8. Zapisz to sobie na boku. Otrzymałeś GHA i Dec. na godz. 1000. Trzeba to poprawić o minuty (06m) i sekundy (29s). Otwórz RA na "yellow pages", czyli "Increments and corrections". Znajdż rubrykę "6m", wejde do niej liczba "29s", odczytaj z rubryki "Sun, planets" liczbę 1°37,3'
Do rubryki sąsiedniej /v or d/ wejdź liczba d=0,8 (poprawka deklinacji). Odczytaj z rubryki Corrn liczbę 0,1.
Oblicz:
GHA 10 = 328° 51,2'
+popr.
6m29s 1° 37,3'
GHA = 330° 28,5'
| Uwaga 1: |
poprawki do GHA zawsze dodajesz, bo zgodnie z definicją, GHA w systemie 360° zawsze rośnie w miarę upływu czasu. |
| Uwaga 2: |
poprawkę do Dec. dodajesz lub odejmujesz, w zależności od pory roku, bo deklinacja Słońca rośnie od 22 grudnia do 22 czerwca, a potem maleje. Najprościej to sprawdzić, patrzac na liczbę Dec. z godziny następnej. Jeśli jest ona większa - poprawkę dodaj, jeśli mniejsza - odejmij |
Do tablicy HD 605 wchodzi się argumentami: LHA, Dec., φ, zaokraglonymi do pełnych stopni.
Przyjmujesz:
φ=47° (najbliższe twojej φ zliczonej)
Dec.=14°
Potrzebny ci jeszcze LHA w pełnych stopniach.
Obliczasz:
GHA |
= |
330°28,5' |
|
- λ |
= |
10°28,5' |
|
Uwaga na przyszłość:
jeśli jesteś na wschód od Greenwich, wtedy wzór będzie GHA + λ = LHA. Wówczas przyjmij do swojej długości końcówkę taką, aby po dodaniu do końcówki GHA dała równy stopień. Dla przykładu:
| GHA |
= |
330°28,5' |
|
| + λ |
= |
010°31,5' |
|
|
Otwórz teraz HD 605, tom IV, na stronie 40°, 320° LHA (same name).
Wchodzisz do rubryki 47° liczbą Dec. = 14°
Przepisz:
Azymut masz gotowy, bo LHA > 180. Jeśli LHA < 180, to azymut = 360 - z, (patrz uwaga na prawym górnym marginesie strony HD 605)
Wysokość jest podana dla deklinacji 14°. Trzeba ją poprawić o 15,3', bo naprawdę wynosi ona 14°15,3'.
Otwórz lewa okładkę tomu. Tytuł: "Interpolation table".
Wejdź do rubryki Dec. inc. liczba 15,3. Poprawkę d=47,8 podziel na dziesiatki (tens)=40, jedności (units)=7 i dziesiate częci (decimals)=8. Z rubryki 40 tens odczytaj 10,2. Na skrzyżowaniu rubryk units 7 i decimals 8 odczytaj 2,0.
| Dodaj: |
|
43°08,7' |
|
| |
|
10,2' |
|
| |
|
2,0' |
|
Podsumowanie: gdybyś naprawdę był w punkcie o współrzędnych φ=47° ; λ=10°28,5', to azymut Słońca wyniósłby 121°, wysokość zaś 43°20,9'.
Oblicz różnicę wysokości zmierzonej sekstantem i obliczonej:
Hs |
= |
43°45,3' |
|
- Hc |
= |
43°20,9' |
|
Zapamiętaj na przyszłość regułę: jeśli hs > hc, to Δh odkładaj do Słońca, jeśli hs < hc - od Słońca.
Praktyczny rysunek:
5 i 6. Teraz lecimy na mapę:
7.
Autorem opracowania podręcznika jest Janusz Zbierajewski. Dziękuję za udostępnienie materiałów.
|